Günəş tutulması Ayın Günəş və Yer arasında girdiyi və Günəşi əhatə etdiyi zaman baş verir. Tarix bizə göstərir ki, Ay hər Günəşin şüalarının qarşısını alarsa və günəş tutulmasına səbəb olarsa, müharibələrdən tutmuş elmi irəliləyişlərə qədər qlobal hadisələrə böyük təsir göstərir. Bu astronomik hadisə keçmişdən bu günə qədər müxtəlif insanlar tərəfindən fərqli şəkildə şərh olunsa da, bunun dünyaya və insanlara böyük təsiri olduğu doğrudur. Budur tarixə təsir edən günəş tutulmaları.

1. e.ə. 585-ci ildə günəş tutulması sayəsində müharibə bitdi

Halis döyüşü və ya Tutulma döyüşü – 28 may, E.ə. 585-ci ildə Halis çayı (Hazırda Türkiyə ərazisində yerləşən Qızılirmaq çayı) sahilində Midiya və Lidiya qoşunları arasında baş vermiş döyüş. II Aliatt və Kiaksar arasında beş il davam edən sərt müharibənin son qarşılaşması olan bu döyüş, günəş tutulması üzündən yarımçıq dayandırılmışdır. Tərəflər döyüş zamanı günəşin tutulmasını pis əlamət kimi qəbul etmiş, tanrıların bu müharibəyə qarşı olduğunu düşünərək razılığa gəlmişlər. Əldə edilmiş razılaşmaya əsasən Halis çayı Midiya və Lidiya arasında sərhəd kimi müəyyənləşdirilmişdir.

2. Eynşteynin nəzəriyyəsi 1919-cu ildə günəş tutulması ilə sınanmışdır

1919-cu ildə baş verən günəş tutulması ABŞ-a Eynşteynin ümumi nisbi nəzəriyyəsini sınamaq imkanı verdi. Elm adamları 29 may 1919-cu ildə Afrikanın qərb sahillərindən günəş tutulmasını seyr edərkən bəzi şeylərə aydınlıq gətirdilər. Günəş hadisəsi yaxınlığında ulduzların yerini ölçdülər və Eynşteynin nəzəriyyəsini sübut edən günəşin kütləsi səbəb olduğu boşluq vaxtı əyilməsini hesabladılar.

  • Ümumi nisbilik nəzəriyyəsi müşahidələrlə sübuta yetirilə bilən ve mütəmadi olaraq beynəlxalq astronomik birlikləri tərəfindən istifadə olunan, eləcə də yerin süni peyklərinin naviqasiyası kimi mühəndisi-tətbiqi sahələrdə də geniş istifadə olunan, hal-hazırda cazibe qüvvəsi haqqında ən uğurlu nəzəriyyə hesab olunur.

3. 1937-ci ildə günəş tutulması Canton adasında öyrənildi

Tarixə təsir edən günəş tutulması adı altında hazırladığımız tutulmaların sonuna gəldik. 1937-ci ildə Böyük Okeandakı bir ada, tədqiqatçılar üçün tutulma ilə bağlı müşahidələr aparmaq üçün çox dəyərli bir yerə çevrildi. Mary Island və Swallow Island təxəllüsləri ilə bilinən Canton Island, həm ABŞ hərbi dənizçiləri, həm də İngilis komandası tərəfindən kəşflərə ev sahibliyi etdi və hökumətlər arasında razılaşdırılmadan qısa müddət əvvəl hər iki tərəfdən bir-birilərinə atəş etdilər.

Nəticədə, Amerikalılar və İngilislər 8 iyun 1937-ci ildə ən yaxşı bölgədə baş verən günəş tutulmasını araşdırmaq və məlumat toplamaq üçün yarışdıqları üçün daha mehriban bir yarışa girdilər. Kəşfin qalan hissəsi beləcə hadisəsiz davam etdi.

Nə düşünürsünüz ?
Like
Love
Haha
Wow
Sad
Angry

BİR RƏY BİLDİRİN

Please enter your comment!
Please enter your name here